BINNENWANDAFWERKING

Binnenwandafwerking is specialistenwerk. En aangezien binnenwanden nagenoeg altijd worden afgewerkt, is een overzicht in de mogelijkheden en specialisaties zinvol. De wandafwerkingen maken de ruwbouw geschikt voor ons dagelijks leven.

 
Veel afwerkingen behoren echt tot het domein van het ambacht. Denk hierbij aan stucwerk, tegelwerk of natuursteen. Het voorbereidend timmerwerk voor wandbeplating hoort ook nog bij de bouw, maar vervaardiging van op maat gemaakte panelen van hout, metaal of textiel ligt bij de interieurspecialist of onderaannemer. Kortom, de ruwbouw en afbouw, met de finishing touch van de interieurspecialist dienen naadloos op elkaar aan te sluiten. Door u in een vroeg stadium te verdiepen in de binnenwandafwerking, kunt u specialisten raadplegen omtrent de te treffen voorbereidingen. Deze gezamenlijke inspanning leidt dat uiteindelijk tot vakwerk. 

Welke sfeer u ook wenst, met stucwerk kan hij worden gecreëerd. Maar met stucwerk houdt het niet op bij het uiterlijk alleen. Ook aan praktische en functionele eisen als brandwerendheid, vochtregulering en geluidsisolatie kan met stucwerk worden voldaan. In combinatie met een speciaal systeem of puur door het pleistermateriaal zelf.

 
Klassiek
Bestaande sierlijsten en ornamenten kunnen gerepareerd worden met gips. Als grote delen ontbreken is het mogelijk om met was een mal van een stuk bestaande lijst te maken en nieuwe stukken te gieten, die vervolgens verlijmd en aangesmeerd worden. Kant en klare lijsten en ornamenten voor nieuwe wanden zijn volop in gips en zelfs in een kunststof (schuim) variant op de markt. Die worden na verlijming gewoon met muurverf behandeld.

 
Venetiaans stucwerk

 
Het gebruik van Venetiaans stucwerk stamt kende zijn hoogtepunt in de renaissance en barok, met name in de regio van Venetië. Het wordt in verschillende dunne lagen aangebracht waarbij de laatste laag zeer glad gepolijst wordt met een vlakke spaan, waardoor er de kenmerkende glanslaag ontstaat. Hieraan dankt het de bijnaam 'naadloos natuursteen'. Het kan daarmee volledig waterdicht uitgevoerd worden. Het gereedschap waarmee gepolijst wordt is bepalend voor de afwerkingsgraad. 

 
Glad pleisterwerk
Bij glad pleisterwerk wordt de wand glad gepleisterd als voorbereiding op een verdere afwerking, behangen of schilderen met latex of muurverf. Bij de laatste variant wordt het oppervlak volledig strak afgewerkt en worden zelfs de kleinste oneffenheden gladgestreken.  

 
Natuurlijk pleisterwerk

• Gipspleister: gips is een kalksulfaat, een eenvoudige verbinding. Om de pleisters overal in elke omstandigheid op dezelfde manier te kunnen verwerken, zijn er aan industriële gipspleister toeslagstoffen toegevoegd. Deze toeslagstoffen zijn technisch noodzakelijk om de gipsen te laten verwerken op een redelijk voorspelbare manier, ten einde de stukadoor toe te laten zeer snel en perfect routinematig te laten werken. Het voornaamste voordeel van gipspleister is de mogelijkheid om een volledig glad oppervlak te verkrijgen in 1 arbeidsgang, zonder een extra laag er bovenop te moeten aanbrengen;
• Leempleister: heeft een damp-open structuur die regulerend werkt op de relatieve luchtvochtigheid en de akoestiek binnenshuis. Het leemmengsel bestaat uit klei, zand, zilt en eventueel kleine strootjes. De mengverhouding en grondstoffen bepalen of basisleem, leemfinish of leemverf ontstaat. Grof- of fijn schuurwerk, meer- of minder waaierwerking;
• Klei: kleipleister is een natuurlijke sierpleister die bestaat uit klei, zand en marmerpoeder en kan op kleur worden gebracht met natuurlijke pigmenten. Het werkt net als leem vocht- en warmteregulerend en kan daarom goed op leem als afwerking worden gebruikt. Als het aangebracht wordt op ondergronden als gipsplaten, heeft kleipleister een grondlaag nodig;
• Kalkpleister, tadelaktpleister: een waterdichte glanspleister op basis van natuurkalk. Tadelakt is uitermate geschikt om toegepast te worden in de badkamer, waarmee zelfs wastafels en ligbaden kunnen worden behandeld. Na het aanbrengen wordt met een edelsteen reliëf aangebracht, in combinatie met een mengsel van olijfzeep en water. Tadelakt wordt ook toegepast als lambriseringen, schouwen, ornamenten of pilaren. Tadelakt heeft door lichtinval, structuur en glans een bijzondere uitstraling en is in meerdere kleuren verkrijgbaar.

 
           Tadelakt

Om natuurlijk pleisterwerk afwasbaar te maken kan het behandeld worden met was of zeep.

 
Schuurwerk
Schuurwerk behoort tot het traditionele vakwerk van de stukadoor. Het heeft een prachtige zanderige oppervlakte met een draaiende schaduwwerking op uw plafond. Het droogt egaal wit op en hoeft niet meer gesausd te worden. Schuurwerk kan aangebracht worden met een dikte variërend van 5 tot 10 mm en moet in een keer aangebracht. Er wordt geschuurd met draaiende bewegingen met een schuurblok waarop schuimrubber of vilt is geplakt. schuurwerk is niet stootvast en daarom minder geschikt voor wanden.

 
Korrelpleisters, sierpleisters
Sierpleisters zijn hard, stootvast, afwasbaar en zijn bovendien door en door gekleurd, waardoor eventuele kleine beschadigingen geen verfbeurt noodzakelijk maken.

• Spachtelputz: een kunststof gebonden sierpleister. Het materiaal bestaat voor 80% uit witte gebroken marmerkorrels en voor 20% uit bindmiddelen (lijm). Spachtelputz is aan te brengen in diktes van 1 tot 4 milimeter. De marmerkorrels in Spachtelputz zijn verkrijgbaar in verschillende groottes en kan worden aangebracht in een kleur op basis van natuurlijke pigmenten.
• Rustiekputz:
• Granol: sierpleister op kunststof basis, heeft een authentieke landelijke uitstraling en is in twee structuren gangbaar: met boomschorsstructuur, waaierstructuur (effen of oneffen). Granol met korrels van 1 of 2 mm trekken voren in de stuclaag, grovere korrels zoals in boerengranol steken juist uit het oppervlak van het stucwerk.

 
Spuitpleisters, spack-spuiten
Spack is pasta op basis van een kunsthars met kalk en wordt met een spackmachine aangebracht. Spack wordt in 2 lagen aangebracht, waarbij de eerste laag de zogenaamde meslaag is en de 2e laag de afkorrellaag. De meslaag wordt aangebracht om kleine oneffenheden in de ondergrond weg te pleisteren. Met de afkorrellaag wordt de structuur bepaald. Er zijn verschillende korrelgroottes mogelijk: fijn, midden en grof. Spuitpleisters worden veel toegepast in de seriematige afbouw van woningen en kantoren.

Keramiek
Keramische tegels worden het meest toegepast in ruimtes die vochtbestendig moeten zijn en waarin hygiëne belangrijk is. Denk vooral aan badkamers, keukens en zwembaden.

• Oud Hollandse tegels, of ‘witjes’, zijn geelachtig wit geglazuurd. Soms zijn deze beschilderd met een blauwe of sepia afbeelding. Karakteristiek aan deze witte tegels is de kleurafwijking naar geel, roze en blauw;
• Geglazuurde tegels worden gefabriceerd door éénmaal gebakken tegels van klei (biskwie) te dompelen, bestrijken of bespuiten met glazuur en deze voor de tweede maal te bakken;
• Vorstbestendige geglazuurde tegels hebben een minder poreuze scherf dan de geglazuurde tegels, waardoor de tegel minder water opzuigt. Deze wandtegel wordt vaak toegepast in koelcellen en zwembaden;
• Mozaïektegels zijn kleine tegels in verschillende kleuren en materialen. Mozaïektegels worden veel toegepast in badkamers en keukens. Originele mozaïekpatronen zijn op maat te ontwerpen, maar ook resten van tegelpartijen laten zich in in kleurrijk mozaïek verwerken. De mozaïekmatten zijn ontwikkeld om seriematig mozaïek te verwerken;
• Splijttegels worden met de rug tegen elkaar gebakken en daarna van elkaar gescheiden. Hierdoor is het splijtvlak ruw en hecht het beter;
• Decortegels hebben vaak een reliëf of een bijzondere opdruk. Vaak zijn deze tegels iets groter dan de standaard maten;
• Zwembadtegels beslaan een heel assortiment aan vormen die verschillende randafwerkingen mogelijk maken. Denk hierbij aan geprofileerde tegels met anti-slip of de tegels die de watergoten vormen.

 
Composiet

 
Bij een composiet gaat het om de samenstelling van een bindmiddel en een slijtvast materiaal. Als bindmiddel kan bijvoorbeeld kunststof of beton worden gebruikt. Het slijtvaste materiaal kan natuursteen zijn maar ook gerecycled plastic of glas. De afmetingen van composiet wandtegels kunnen door de materiaaleigenschappen en het productieproces groter zijn dan keramische tegels.
 
 
Glas

Glazen tegels worden van gegoten, geperst of gepolijst glas gemaakt waarvan de achterkant ruw of glad kan zijn. Deze tegels zijn krasgevoelig maar weervast, vorst- en zuurbestendig en verkleuren niet. Glas leent zich ook bij uitstek voor mozaïek.

 
Natuursteen

In de vorm van strips en tegels wordt natuursteen als wandbekleding aangeboden. Maatwerk loont vanzelfsprekend ook bij dit duurzame en kostbare materiaal. Soorten als kalksteen, graniet, blauwe hardsteen, marmer, leisteen en basalt komen vaak in seriematige productie voor. Om natuursteentegels te beschermen tegen vlekken zijn er zeep- en wassoorten waarmee ze behandeld kunnen worden. Aangezien de eigenschappen van natuursteensoorten onderling erg verschillen, kunt u het beste advies inwinnen bij uw tegelleverancier.  

Behangpapier
Het bekende behang is papierbehang. Het is een goedkope behangsoort en leent zich voor een veelvoud aan stijlen, kleuren en structuren. Er zijn zowel dunnere als dikkere soorten papierbehang. In de meeste gevallen bestaat het papierbehang uit zowel een bovenlaag als een onderlaag.
 

Bouwbehang
Deze behangsoort is goedkoop en maar in één variant verkrijgbaar. Bouwbehang wordt toegepast als het bouwvocht nog niet uit de woning is verdwenen en het riskant is om met duurdere afwerkingen te werken.

 
Duurzame behangsoorten

• Acrylbehang: behang waarbij gebruik is gemaakt van acrylaatverf. Het is mogelijk om reliëf aan te brengen met deze acrylaatverf. Acrylbehang is in vergelijking met vinylbehang en textielbehang beter voor het milieu;
• Natuurlijke weefsels:
  Natuurlijke materialen worden gebruikt op wood weave en paper weave, een stug soort wandbekleding die geweven of gevlochten wordt uit stengels, stroken of latjes:
• • Jute: zoals jute vroeger de ondergrond van behang vormde, genageld op rachels, is het tegenwoordig juist de zichtzijde die jute toont;
  • Riet: repen van het riet wordt in een dunne laag aangebracht op een flexibele drager;
  • Natuurlijke weefsels: grasweefselbehang bestaat uit de vezels van de kamperfoelie. Deze vezels worden op een papieren drager aangebracht en zijn verkrijgbaar in rollen of tegels. Andere weefsels zijn arrowroot, zeegras, kokos, hennep, pijlwortel. Daarnaast bamboebehang echt aan een opkomst bezig;
  • Hout: behandeld hout, dat in een flinterdun laagje wordt aangebracht op een flexibele drager;
  • Sisal: deze tropische vezel is afkomstig van de agave en wordt tegenwoordig naast de bekende vloerbedekking ook in behang bewerkt;
  • Kurk: kurkbehang wordt gemaakt van geperste boomschorslagen. Het voelt warm aan en is warmte- en geluidsisolerend. Als je kurkbehang wilt kunnen schoonmaken en onderhouden, moet het worden afgewerkt met speciale lak.

Om esthetische en kwalitatieve redenen worden natuurlijke vezels ook samengesteld toegepast.

 
Glasvlies, glasvezel
Glasvlies is ontdekt door de projectmatige bouw, omdat het sterk is op ondergronden die scheuren vertonen. Daardoor is het ideaal voor werkende of nieuwe muren. Glasvliesbehang is tegenwoordig verkrijgbaar in verschillende kleuren en structuren.
 
 
Raufaser
Raufaserbehang bestaat uit een dubbele laag papier met daartussen houtvezeltjes, met een fijne tot grove structuur. Het is goedkoop behang en wordt overschilderd.

 
Smartpaper
Smartpaper bestaat uit een papieren bovenlaag die verbonden is met een vlies- of non-wovendrager, het is een stabiel behang. De lijm wordt op de wand aangebracht.

 
Textielbehang
Natuurlijke of synthetische vezels zijn de basis van textielbehang. Deze vezels worden op een onderlaag van papier of vlies aangebracht. Vezelsoorten als katoen, wol en linnen worden gebruikt. Als textielbehang een patroon heeft dan is dat met flockage, een speciale druktechniek, aangebracht.

 
Velouté

Velouté is in het leven geroepen om een betaalbaar alternatief van trijp, een dikke fluweelachtige stof, te bieden. Bij veloutébehang is het patroon aangebracht met korte fluweelachtige vezeltjes, vroeger fluweelvezels op linnen maar tegenwoordig zijn het vezels van nylon of perlon op Smartpaper. Het patroon wordt verkregen door de lijm in een patroon op de ondergrond aan te brengen.

 
Vinylbehang
Een vinyl toplaag op een papieren, linnen of vlies onderlaag vormt het vinylbehang. Het kan ook in zijn geheel uit vinyl bestaan. Vinylbehang is waterbestendig en leent zich daarom bij uitstek voor keukens en badkamers. Er is ook behang met opgeschuimd vinyl dat een sponsachtige structuur heeft, waarmee het op sierpleister of granol lijkt.
 
 
Vliesbehang
Vliesbehang is behang met een papier of vinyl toplaag, met een rug van vlies. Het is heel eenvoudig te verwerken doordat de muur ingelijmd wordt, in plaats van het behang. 

De ondergrond
Zuigende ondergronden zoals beton, kalkzandsteen, gips en stucwerk kunnen het beste worden voorbehandeld met een voorstrijkmiddel waardoor de zuigende werking van de steenachtige materialen vermindert. Hierdoor verminder je de kans op strijkvegen van de eerste verflaag.

 
De kleur
Pigment in de muurverf bepaalt veelal de dekkracht. De kwaliteit van de muurverf is mede afhankelijk van de hoeveelheid pigment. Hoe meer pigment, hoe duurder de verf en hoe meer dekkend. Het is mogelijk pigment los te kopen en zelf de muurverf op kleur te mengen. Voor grote hoeveelheden is dit vanwege kleurverschillen overigens niet aan te raden. 

 
Binnenmuren
Voor binnenmuren zijn er 5 gangbare bases waar de muurverf op gebaseerd wordt:

1. Latexverf is de meest voorkomende muurverf. In latexverf werd vroeger rubber als bindmiddel gebruikt, maar tegenwoordig is deze muurverf op waterbasis met synthetische bindmiddelen. Latexverf bevat kalk en pigment, waardoor het alleen toepasbaar is voor binnenmuren in droge vertrekken. Het is een goed ademend materiaal en is gemakkelijk over te schilderen. Latexverf is in meerdere kleuren verkrijgbaar;
2. Acryllatexverf is een afneembare muurverf en zeer geschikt voor de keuken. Dankzij de dichtere structuur dan latexverf is deze muurverf minder ademend maar beter bestand tegen vocht. Het heeft een goede dekking, dat komt door het pigment en de acrylaten. Acryllatexverf is bestand tegen een schoonmaakbeurt;
3. Vinyllatexverf is een dichte en dekkende verf die uitermate geschikt is voor vochtige ruimtes zoals uw badkamer. De verf is licht ademend voor een gering vochttransport en is afneembaar. De dekkracht is hoger dan bij gewone latexverf omdat er meer pigment in zit en vinylaten die het kalk vervangen;
4. Synthetische verf is een zeer dichte en dekkende muurverf op terpentinebasis die ideaal is voor vervuilde binnenmuren. Nicotineaanslag en vochtkringen kunnen hiermee makkelijk worden overgeschilderd en de muren zijn na schilderen afschrobbaar;
5. Veegvaste verf is de meest goedkope muurverf en wordt meestal gebruikt voor schuren of tuinhuisjes. De verf heeft een hoog kalkgehalte en weinig wit pigment. Veegvaste verf kan niet tegen water en is alleen in wit verkrijgbaar.

 
Bijzondere verfsoorten voor binnenmuren

De volgende bijzondere verfsoorten worden vanwege hun afwijkende specifieke uiterlijk of eigenschappen voor binnenmuren apart onderscheiden:

• Kalkverf: vanwege de vochtregulerende werking en ontsmettende eigenschappen werd kalkverf vroeger al veel gebruikt. Deze muurverf betstaat voor 100% uit natuurlijke mineralen en pigmenten. Kalkverf geeft een wat streperig en meer levendig effect dan de matte en egale krijtverf;
• Krijtverf: dit is een verf op waterbasis en heeft een matte en fluweelachtig uiterlijk. De absorberende verf sluit de onderlaag niet af en is geschikt voor muren, maar ook voor decoratieve verftechnieken als doorschuren, patineren, bewerken met antiekwas;
• Magneetverf: deze verf is leverbaar als grondverf of (gekleurde muurverf). Als grondverf is het meestal een loodarme latexprimer op waterbasis. De grondverf kan worden afgewerkt met elk ander soort verf. Dankzij de fijne en niet roestende ijzerdeeltjes is de verf magnetisch. Magneetverf is goed overschilderbaar met schoolbordverf;
• Schoolbordverf: door deze verf kan een muur als schoolbord gebruikt worden, maar het is ook geschikt voor  houtwerk en is in verschillende kleuren leverbaar;
• Structuurverf: Als je oneffenheden wilt camouflerenen bestaat er structuurverf in varianten van een bijna gladde afwerking tot een grove structuur. Structuurverf is ook goed te mengen met kleur;
• Metallic muurverf: metallic muurverf bevat kleine deeltjes die licht reflecteren. De verwerking van metallic muurverf gebeurt op dezelfde manier als gewone muurverf. Een voorbehandeling van de ondergrond met een geschikte grondkleur zorgt voor een betere dekking van de verf.

 
Muurverf kon in dit overzicht niet ontbreken. Dezelfde informatie vindt u ook op onze themapagina Verven & Coatings.

Lambrisering
Een strook binnenwandafwerking aan de onderzijde van de wand die afwijkt van de afwerking daarboven, wordt een lambrisering genoemd. Als materiaal daarvoor kunnen houten delen of schroten, tegels of tableau's, natuursteen, betonemaille (vooral bij restauraties) of stucwerk, maar ook een afwijkende behangsoort toegepast worden.

De hoogte van de lambrisering wordt meestal afgestemd op de hoogte van kozijnen, trapleuningen of meubels.

 
Wandbeplating
Wandbeplating kan van houtachtige platen als mdf, hardboard, flockwood en hout, metaal, kunststof of met textiel of leer bekleedde panelen gerealiseerd worden. 

 
Als een ruimte gebaat is bij geluidabsorberende wandafwerking zijn deze eisen goed te integreren in esthetische wandpanelen.  

Behangtrends

 
Met chinoise, behang met Oosterse tafelen, of een trompe l'oeuil worden wanden echte blikvangers en eisen hun rol op in het interieurontwerp. 
 
 
Lichtwanden

Binnenwanden kunnen een lichtbron worden door op de wanden lichtbronnen te bevestigen en de wand in zijn geheel af te werken met een doorschijnend materiaal. Dat kan glas, plexiglas, een folie of doek zijn, al dan niet voorzien van afbeeldingen. Per materiaal zijn er gangbare systemen in de handel. 

 
Vloerafwerking op binnenwanden
Interieurarchitecten kiezen vanuit hun concept ook regelmatig om de vloerafwerking op de wanden door te zetten. Op deze manier zijn tegels al bekend, maar nieuwe ontwikkelingen hierin hebben geleid tot toepassing van bijvoorbeeld tapijt, linoleum en parket op de wanden. 

MAS Antwerpen
Neutelings Riedijk Architecten heeft ervoor gekozen de gevels, de vloeren, de wanden en de plafonds volledig te bekleden met grote platen van handgekliefde rode Indische zandsteen.

 
Vilt als binnenwandafwerking
"Met vilt breng je letterlijk de natuur naar binnen, maar ook figuurlijk: in het bewustzijn van de gebruiker", aldus Claudy Jongstra, wiens vilten wandtapijten geliefd zijn bij architecten over de hele wereld. 

 
Binnenwandafwerkingen, marktprijzen
De materiaalprijzen zijn netto prijzen zonder opslagen, die kunnen gehanteerd worden voor inschrijfbegrotingen. Ze zijn gebaseerd op landelijke gemiddelden. Regionaal kunnen er prijsverschillen optreden. De prijzen kunnen afwijken afhankelijk van de afnamehoeveelheid, jaarcontracten per bedrijf en afspraken per werk. De marktprijzen zijn exclusief 19% btw. De marktprijzen worden samengesteld door het NBI. (Nederlands Bouwkosten Instituut) in samenwerking met calculatoren, kostendeskundigen en handelaren/leveranciers.

A
Afkorrellaag: afwerkingslaag (2/2) spuitpleister.

 
B
Bandgaas: afdekmiddel voor grote scheuren.

 
Behang: wandbekleding van kunststof, papier, textiel of ander organisch materiaal.

 
Bindmiddel: vaste stof die overblijft na uitharding van de vloeistof.

 
C
Composiet: samenstelling van bindmiddel en slijtvast materiaal.

 
D
Damp-open: vochtdoorlatend.

 
F
Flockage: druktechniek voor patronen van textiel.

 
G
Glasvezel: versterkende haardunne vezel van glas.

 
Glasvlies: glasvezel.

 
Glazuur: geeft kleur en hardheid aan keramische tegels.

 
Grasweefsel: plantaardige vezel van kamperfoelie.

 
J
Jute: plantaardige vezel.

 
K
Kit: flexibele vuller van scheuren.

 
L
Lambrisiering: afwijkende afwerking onderzijde wand.

 
Latex: verf op waterbasis met synthetisch rubber als bindmiddel.

 
Leem: klei- en zandmengsel met eventuele toevoegingen.

 
M
Meslaag: eerste laag (1/2) bij spuitpleister.

 
Muurverf: verzamelnaam verfsoorten voor op wanden en muren.

 
N
Non-woven: textielsoort die geweven noch gebreid is.

 
O
Oplosmiddel: maakt verf vloeibaar, vluchtige stof.

 
Ornament: decoratief element op wand of plafond.

 
P
Pigment: poedervormig of vloeibaar kleurmiddel in verf.

 
S
Schuurwerk: stucwerk voor plafond met zandachtige structuur.

 
Sierlijst: decoratieve lijst op wand of plafond.

 
Sierpleister: pleisterwerk met grove vaste bestanddelen en bindmiddel.

 
Sisal: plantaardige vezel van agave.

 
T
Tadelakt: pleistermateriaal op basis van kalk.

 
Toeslagstoffen: toevoeging aan industriële gipspleister voor voorspelbare verwerking.

 
V
Vliesdrager: behang met een papier of vinyl toplaag, met een rug van vlies.

 
W
Waaierwerking: waaiervormige structuur aangebraacht door handmatige afwerking.